काठमाडौं। विश्वभरका सहरहरूले वातावरणीय प्रदूषण र फोहोर व्यवस्थापनमा ठूलो चुनौती सामना गरिरहेका बेला, स्विडेनको एउटा कम्पनीले अनौठो तर नवीन उपाय अघि सारेको छ। यस कम्पनीले कागलाई तालिम दिएर चुरोटका ठुटा संकलन गर्न लगाइरहेको छ।
स्टकहोम क्षेत्रमा काम गर्ने कोरभिड क्लिनिङले “बर्ड बिन” स्टेशनहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ। यहाँ कागहरूले सडकमा भेटिएका फोहोरहरू संकलन गरेर बर्ड बिनमा राख्दा प्रतिफल स्वरुप खानेकुरा पाउने गर्छन्। कम्पनीले पहिला २०२२ मा सोडेर्ताल्जे क्षेत्रमा पाइलट परियोजना सुरु गरेको थियो।
अन्तरास्ट्रिय मेडियाका अनुसार, स्वीडेनमा प्रत्येक वर्ष करिब १ अर्ब चुरोटका ठुटा सडक र पार्कहरूमा फ्याँक्ने गरिन्छ। २०२३ मा गरिएको मापनअनुसार, शहरका केन्द्र र पार्कहरूमा उठाइएको फोहोर मध्ये ४८ प्रतिशत चुरोटका ठुटा रहेको पाइएको थियो। यस्ता फोहोर सफा गर्न नगरपालिकाले ठूलो खर्च गर्नुपर्ने हुन्छ। तर, कम्पनीको यो उपाय परम्परागत सफाइभन्दा सस्तो, छिटो र दिगो विकल्पका रूपमा रहेको पाईन्छ।
कोरभिड क्लिनिङको उपायले कागहरूको प्राकृतिक बुद्धिलाई प्रयोग गरेर यो समस्या समाधान गर्ने प्रयास गरेको छ। हुड कागहरू (Corvus cornix) संसारकै सबैभन्दा चतुर जीवमध्येका एक मानिन्छन्। हालै प्रकाशित अध्ययनहरूले कागहरूको उच्च कार्यस्मृति (working memory) र ज्यामितीय संरचनाको पहिचान गर्ने क्षमता रहेको देखाएका छन्।
यस परियोजनाले शहरी फोहोर व्यवस्थापनमा नवीन दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्दै जनतालाई र वातावरणलाई लाभ पुर्याउने सम्भावना बढाएको छ।